DOEL EN OPZET

De evaluatie en behandeling van patiënten met langdurig bestaande pijnklachten, is de voorbije jaren uitgegroeid tot een aparte tak binnen de geneeskunde: de pijntherapie.  Deze specialisatie is derdelijn geneeskunde.  De pijnkliniek helpt in het stellen van de (differentieel)diagnose van pijnsyndromen en zorgt voor symptomatische behandeling. De acute opvang in het ziekenhuis van een patiënt met een pijnprobleem, blijft nog steeds een verwijzing naar de tweede lijn, of de verschillende medische disciplines.

Pijn kan vele oorzaken hebben.  Zo onderscheiden we o.a. goedaardige pijn (bv. rugpijn), kwaadaardige pijn (dit is pijn door kanker), pijn door zenuwbeschadiging (bv. gordelroos, aangezichtspijn) en pijn door weefselbeschadiging (bv. botontkalking).  De behandeling van deze pijnklachten zal dan ook verschillen van patiënt tot patiënt.

Het doel van een pijnkliniek is patiënten te helpen niet alleen door hun pijn te verminderen qua intensiteit en frequentie, maar ook door ze socio-economisch te reïntegreren. Dit betekent vooral het verbeteren van hun functioneren, het verbeteren van hun levenskwaliteit, het opheffen van hun slaapstoornissen, het aanleren van nieuwe technieken om met overblijvende pijn om te gaan en ze zo trachten uit hun afzondering te halen. In vele gevallen vraagt dit een multidisciplinaire aanpak, samen met fysiotherapie, neurochirurgie, neurologie, oncologie, orthopedie, reumatologie, psychiatrie of de psychologe.

De anesthesist-pijntherapeut is ondermeer gespecialiseerd in het meer ingrijpende gedeelte van de behandeling en werkt ook samen met specifiek opgeleide pijnverpleegkundigen.  Als de benadering met in te nemen geneesmiddelen onvoldoende pijnstilling geeft, kunnen inspuitingen eventueel aangewezen zijn.  Het gaat hier om bv. epidurale infiltraties.  Eveneens kunnen andere weinig ingrijpende diagnostische en/of therapeutische technieken worden toegepast, namelijk inspuitingen op verschillende niveaus, o.a. ter hoogte van de wervelgewrichtjes of de zenuwwortel.  Vervolgens kan eventueel overgegaan worden tot een meer blijvende behandeling van de betrokken zenuw door middel van een radiofrequente behandeling (‘opwarming’) of eventueel een bevriezing.

De meer invasieve behandelingstechnieken voor chronische pijn zijn o.a. de toediening van geneesmiddelen via een geïmplanteerde medicatiepomp (morfinepomp) en dorsale ruggenmergstimulatie.  Bij kankerpijn zijn er tevens een aantal specifieke invasieve behandelingsmogelijkheden.

PRAKTISCHE REGELINGEN

• Afspraken kunnen gemaakt worden via het secretariaat anesthesie-pijnkliniek op het nummer 03/443 39 43 bij Mevr. Nancy Belmans. 
• De raadplegingen en de behandelingen (epidurale infiltraties etc.) gebeuren op het gelijkvloers tussen blok 3 en blok 2.  U dient zich eerst in te schrijven aan de balie "kassa en inschrijvingen" op het gelijkvloers, in de eerste zijgang rechts in de inkomhal.

EPIDURALE INFILTRATIES

De behandeling

De epidurale infiltratie is een behandeling om rugpijn met uitstraling naar de benen of armen te verminderen. Ter hoogte van de rug of de nek wordt een verdovend en ontstekingsremmend middel ingespoten in de epidurale ruimte, dit is de ruimte rond het ruggenmerg.
Voor de ingreep plaatst een verpleegkundige een infuus in de hand of arm. Onder plaatselijke verdoving brengt de arts de epidurale naald in, waarmee hij de producten inspuit. Soms is het noodzakelijk gebruik te maken van röntgenstralen.

De opname

De behandeling wordt uitgevoerd via de dagzaal van de pijnkliniek, op het gelijkvloers tussen blok 3 en blok 2.  U dient zich eerst in te schrijven aan de balie "kassa en inschrijvingen", eveneens op het gelijkvloers, in de eerste zijgang rechts in de inkomhal.
Vergeet niet uw SIS-kaart mee te brengen en het door u ondertekend toestemmingsformulier.

Voorzorgsmaatregelen

U moet niet nuchter zijn, een lichte maaltijd is aangewezen.
Indien u voor de eerste keer komt, breng dan zoveel mogelijk medische gegevens mee, de verwijsbrief van de aanvragende arts, radiografieën, het toestem-mingsformulier enz.

Verwittig op voorhand uw verwijzende arts of huisarts als u bloedverdunnende medicatie neemt :
- Salicylaten: Asaflow®, Acenterine®, Alka Seltzer®, Aspegic®, Aspirine®, Aspro®, Cardioaspirine®, Cardegic®, Cardiphar®, Dispril®, Sedergine®
   --> neemt u 160 mg of minder per dag dan hoeft u deze medicatie niet te stoppen.
   --> neemt u méér dan 160 mg per dag dan dient u deze medicatie te stoppen 3 dagen vóór de epidurale infiltratie.
- Plavix®: te stoppen 7 dagen vóór de epidurale infiltratie.
- Ticlid®: te stoppen 10 dagen vóór de epidurale infiltratie.
- Marcoumar®, Sintrom®, Marevan®: dient u ± 7 dagen op voorhand te stoppen in overleg met de huisarts; bloedcontrole is noodzakelijk. Hij zal eventueel op Fraxiparine® of Clexane® overschakelen.
- Fraxiparine®, Clexane®: niet toedienen in de periode van 12 uur vóór de ingreep tot 4 uur erna.
- Fraxodi®: niet toedienen in de periode van 24 uur vóór de ingreep tot 4 uur erna.
- Arixtra®: niet toedienen in de periode van 36 uur vóór de ingreep tot 12 uur erna.

Meld aan het verplegend personeel van de pijn-kliniek of u:
- allergisch bent voor bepaalde stoffen (bepaalde medicatie, contraststoffen, ontsmettingsproducten, latex,…).
- zwanger bent.
- suikerziekte heeft.
- een maagaandoening heeft.
- een hartafwijking of bloedafwijking heeft.

De nazorg

Na de behandeling wordt u terug naar de dagzaal gebracht, waar u in een relaxzetel kan rusten: ongeveer twee uur voor de ruggenprik en vier uur voor de nek-prik. Bloeddruk en hartslag woden gecontroleerd. Voor het ontslag wordt het infuus verwijderd en dient u gewaterd te hebben.
Tref de nodige schikkingen voor begeleiding en vervoer naar huis.
U mag nadien niet zelf de wagen besturen.

Thuis

Probeer het de dag van de behandeling rustig aan te doen en niet te gaan werken. Wees voorzichtig met trappen lopen. De dag na de behandeling mag u in de meeste gevallen, de gewone werkzaamheden hervatten.
Het verband mag u de volgende dag verwijderen.
Na de behandeling kan u wat last hebben van pijn ter hoogte van de prikplaats. Deze napijn kan enkele dagen aanhouden en u kunt hiervoor eventueel een pijnstiller nemen.

Het resultaat

Meestal zijn twee of drie inspuitingen aangewezen, met een tussentijd van één tot twee weken. Pas enkele weken na de laatste inspuiting kan het resultaat van de behandeling beoordeeld worden. In een aantal gevallen zal een andere of aanvullende behandeling noodzakelijk zijn. Uw arts zal dit verder met u bespreken.

Aandachtspunten

Een technisch correct uitgevoerde epidurale infiltratie kan, zoals elke behandeling, enkele nevenwerkingen hebben, waaronder:
- bloeddrukdaling, die wordt opgevangen door een vooraf geplaatst infuus.
- meer uitgebreide of verlengde werking van de lokale verdoving.
- een licht gevoel van gejaagdheid, een blos op de wangen of een lichte gewichtstoename komt sporadisch voor door de medicatie.
- uitzonderlijk kan het gebeuren dat u de dag na de inspuiting hoofdpijn krijgt, vooral bij het rechtkomen. Dit kan een gevolg zijn van het onvoorzien binnen-dringen van de punt van de naald in het ruggenmergvocht. Indien deze hoofdpijn optreedt, neemt u best contact op met de pijnkliniek.

Zulke mogelijke nevenwerkingen zijn eigen aan deze techniek. Ze worden door de behandelende arts nagegaan, onderkend en (indien nodig) gecorrigeerd.

Uw toestemming voor het verrichten van de procedure

Zoals bij elke medische handeling dient u ook bij deze procedure uw toestemming te geven. Het formulier kan u hier inzien   (ook in pfd-formaat)

TOESTEMMINGSFORMULIER EPIDURALE INFILTRATIES

ook beschikbaar in pdf-formaat

Op vraag van Dr. .................................. heeft u een afspraak voor een epidurale infiltratie op volgende dagen : ...........................................

De behandeling wordt uitgevoerd via de dagzaal van de pijnkliniek, op het gelijkvloers tussen blok 3 en blok 2.  U dient zich eerst in te schrijven aan de balie "kassa en inschrijvingen", eveneens op het gelijkvloers, in de eerste zijgang rechts in de inkomhal.

Wat moet u doen voor de behandeling ?
- U moet niet nuchter zijn.
- U meldt zich aan op het afgesproken uur met de verwijsbrief van de aanvragende geneesheer en dit informatief document, ondertekend door uzelf.
- U treft de nodige schikkingen voor begeleiding en vervoer naar huis, omdat u nadien niet zelf de wagen mag besturen.
- Gelieve eventuele allergieën vόόr de behandeling te melden.
- Indien u bloedverdunnende medicatie inneemt :

- Salicylaten: Asaflow®, Acenterine®, Alka Seltzer®, Aspegic®, Aspirine®, Aspro®, Cardioaspirine®, Cardegic®, Cardiphar®, Dispril®, Sedergine®
   --> neemt u 160 mg of minder per dag dan dient u deze medicatie niet te stoppen.
   --> neemt u méér dan 160 mg per dag dan moet u deze medicatie stoppen 3 dagen vóór de infiltratie.
- Plavix®: te stoppen 7 dagen vόόr de epidurale infiltratie.
- Ticlid®: te stoppen 10 dagen vόόr de epidurale infiltratie.
- Marcoumar®, Marevan®, Sintrom®: dient ± 7 dagen op voorhand gestopt te worden in overleg met de huisarts; bloedcontrole is noodzakelijk. Er wordt eventueel overgeschakeld op Fraxiparine® of Clexane®.
- Fraxiparine®, Clexane®: mag niet toegediend worden in de periode van 12 uur vόόr de ingreep tot 4 uur erna.
- Fraxodi®: mag niet toegediend worden in de periode van 24 uur vόόr de ingreep tot 4 uur erna.
- Arixtra®: mag niet toegediend worden in de periode van 36 uur vόόr de ingreep tot 12 uur erna.

Hoe verloopt de behandeling ?
De behandeling duurt ongeveer 15 minuten. U krijgt een inspuiting ter hoogte van de lage rug (lumbale epidurale) of ter hoogte van de hals (cervicale epidurale). Er wordt een lokaal verdovingsmiddel en een corticoïd ingespoten. U dient een goed ontspannen houding aan te nemen. Deze pijnbestrijdende behandeling wordt eventueel herhaald, met een tussentijd van één tot twee weken.

Wat na de behandeling ?
- Na 2 uur (lumbale epidurale) of 4 uur (cervicale epidurale) rust in de dagzaal mag u naar huis.
- Na de behandeling mag u in géén geval zelf een voertuig besturen.
- Probeer het rustig aan te doen de dag van de behandeling en niet te gaan werken. Wees voorzichtig met het nemen van trappen.
- De dag na de behandeling kan u de gewone activiteiten hervatten.
- Een technisch correct uitgevoerde epidurale infiltratie kan, zoals elke behandeling, enkele nevenwerkingen hebben, waaronder :

- bloeddrukdaling, die wordt opgevangen door een vooraf geplaatst infuus
- meer uitgebreide of verlengde werking van de lokale verdoving
- een licht gevoel van gejaagdheid, een blos op de wangen of een lichte gewichtstoename, komen sporadisch voor door de medicatie
- onvoorzien binnendringen van de punt van de naald in het ruggenmergvocht, wat nadien soms hoofdpijn kan veroorzaken

Zulke mogelijke nevenwerkingen zijn inherent aan deze techniek. Ze worden door de behandelende arts nagegaan, onderkend en -indien nodig- gecorrigeerd.

Gelezen en akkoord op datum ......................................

Naam patiënt .................................................................

Handtekening ..............................................................